کارل فریدریش گاوس: سرآمدِ ریاضی‌دانان

امروز سی‌ام آوریل، سالروز تولدش یوهان کارل فریدریش گاوس است. او یکی از بزرگ‌ترین ریاضی‌دانان تاریخ بود که در عرصه‌های مختلف خدمات بی‌همتایی به علم ریاضیات و فیزیک کرد.

نکته‌ی جالب این است که حتی تولد گاوس هم برایش یک مسئله‌ی ریاضی بود! او از پدر و مادری فقیر و کارگر به دنیا آمد. مادرش بی‌سواد بود و سال تولد او را در جایی ثبت نکرده بود؛ تنها چیزی که به خاطر داشت این بود که پسرش در یک روز چهارشنبه ۸ روز قبل از عید عروج عیسی به دنیا آمد، که این عید ۳۹ روز بعد از عید پاک است.

باید دانست که زمان عید پاک بر خلاف اعیاد و مناسبت‌های دیگر ثابت نیست و هر سال بین ۲۲ مارس تا ۲۵ آوریل قرار می‌گیرد، به این صورت که اولین یک‌شنبه‌ی بعد از ماه کاملی که پس از اعتدال بهاری باشد، عید پاک است. از طرف دیگر عید عروج عیسی ۳۹ روز بعد از عید پاک است. بر این اساس، وقتی که گاوس بزرگ‌تر شد و با ریاضیات آشنا شد، توانست روز تولدش را که ۸ روز قبل از عید عروج عیسی بوده است، محاسبه کند و دریافت که در روز ۳۰ آوریل ۱۷۷۷ به دنیا آمده است.

برای اینکه با نبوغ فکری و ریاضی این دانشمند بزرگ بیشتر آشنا شوید، کافی است بدانید که او اثر مشهور خود در زمینه‌ی نظریه‌ی اعداد را که در واقع شکل دهنده و هدایت کننده‌ی این رشته از ریاضیات از آن زمان تا زمان حاضر بوده است، در سال ۱۷۹۸ در سن ۲۱ سالگی به رشته‌ی تحریر در آورد. البته این کتاب سه سال بعد در سال ۱۸۰۱ منتشر گردید.

او علاوه بر کشفیات بزرگی که در رشته‌ی تئوری اعداد و رشته‌های دیگر ریاضی کرده است، تحقیقاتی نیز در زمینه‌ی اپتیک انجام داد. در واقع، کشفیات گاوس خدمات مهمی به رشته‌های مختلف علمی—شامل تئوری اعداد، جبر، آمار، آنالیز ریاضی، هندسه‌ی تحلیلی، ژئودزی، ژئوفیزیک، مکانیک، الکترواستاتیک، میدان‌های مغناطیسی، اخترشناسی، نظریه‌ی ماتریس‌ها، و اپتیک—کرده است.