ภาษาไทยวัยเด็ก

ภาษาไทยวัยเด็ก
วันนี้ วันภาษาไทยแห่งชาติ ครับ ซึ่งจะตรงกับวันที่ 29 กรกฎาคมของทุกปี เพื่อระลึกถึงเหตุการณ์ในวันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2505 ซึ่งพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชเสด็จพระราชดำเนินไปทรงอภิปรายเรื่อง "ปัญหาการใช้คำไทย" ร่วมกับผู้ทรงคุณวุฒิที่ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และเพื่อกระตุ้นและปลุกจิตสำนึกของคนไทยทั้งชาติให้ตระหนักถึงความสำคัญและคุณค่าของภาษาไทย ผมขอหยิบยกเอาแบบเรียนภาษาไทยวัยเด็ก ของผมมาเล่าสู่กันฟังครับ

ก่อนอื่นต้องหาประวัติของแบบเรียน มานะ มานี ปิติ ชูใจ กันก่อนครับ เป็นชุดแบบเรียนภาษาไทย ระดับประถมศึกษาปีที่ 1-6 รวม 12 เล่ม โดยให้เรียนภาคเรียนละ 1 เล่มคับ ซึ่งใช้ในการเรียนการสอนภาษาไทย ระหว่างปี พ.ศ. 2521–2537 เขียนเรื่องโดยรัชนี ศรีไพรวรรณ และมีรูปภาพประกอบ ซึ่งวาดขึ้นโดย เตรียม ชาชุมพร นักเขียนการ์ตูนและนิยายภาพ จากชัยพฤกษ์การ์ตูน, โอม รัชเวทย์ และปฐม พัวพิมล ผมได้เรียนเกือบรุ่นสุดท้ายเลย

ก่อนจะมาเป็น 'มานะ มานี ปิติ ชูใจ' อาจารย์รัชนียอมรับว่าไม่เคยตั้งชื่อ เลย แต่มีคนเคยเรียกกันเล่นๆว่า "ตำนานเด็กดี" จุดมุ่งหมายสำคัญของการเขียนหลักสูตรแบบเรียนภาษาไทยชุดนี้ เกิดขึ้นภายใต้เงื่อนไขว่า "ต้องให้เด็กๆ อ่านแล้วรู้สึกสนุก ติดใจ อยากเรียนภาษาไทย ภาษาเขียนต้องสุภาพ เป็นเรื่องที่ดี บริสุทธิ์ ไม่เป็นพิษเป็นภัย ในแต่ละชั้นเรียนจะได้รู้จักคำศัพท์ใหม่ เพิ่มขึ้นในแต่ละปีการศึกษา”

ชุดแบบเรียนภาษาไทยชุดนี้ อาจารย์รัชนีใช้เวลาเขียนนานกว่า 4 ปีเต็ม ซึ่งใช้ในการเรียนการสอนภาษาไทยระดับประถมศึกษา ทราบไหมคับว่าตัวละครหลายๆ ตัว ล้วนมีนามสกุลปรากฏในเรื่องด้วย เช่น มานะ และมานี รักเผ่าไทย, ปิติ พิทักษ์ถิ่น, วีระ ประสงค์สุข, ดวงแก้ว ใจหวัง และชูใจ เลิศล้ำ เป็นต้น

มาดูตัวละครที่เป็นตัวหลักๆ และยังอยู่ในความทรงจำของผมได้ดี มีไม่กี่ตัวหรอกครับ ที่พอจำได้เชื่อได้ว่าน่าจะเป็นชื่อที่ติดปากของใครหลายคนครับ ที่เคยเรียนมาในยุคสมัยปี่ 2521-2537 "มานะ" เป็นเด็กเรียนดี และเป็นคนเดียวในเรื่องที่ได้ไปเรียนต่อระดับมัธยมศึกษาที่กรุงเทพฯ ส่วน "มานี" ตอนที่เรียนอยู่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ได้รับคัดเลือกให้เป็นรองประธานนักเรียนของโรงเรียน ครั้งหนึ่ง "ปิติ" เคยถูกสลากออมสินเป็นเงินจำนวน 1 หมื่นบาท ซึ่งเงินส่วนนี้เขาได้นำไปซื้อลูกม้าตัวใหม่และตั้งชื่อให้ว่าเจ้านิล ซึ่งทดแทนเจ้าแก่ที่ตายไป "ชูใจ" อยู่กับย่าและอามาตั้งแต่เล็ก โดยที่เธอไม่รู้รายละเอียดใดๆ เกี่ยวกับพ่อและแม่แท้ๆ ของเธอเลย ความจริงก็คือ พ่อของเธอเสียชีวิตตั้งแต่ชูใจอายุ 1 ขวบ ส่วนแม่ก็อาศัยอยู่ต่างประเทศ ในตอนท้ายของแบบเรียนแม่ของชูใจบินกลับมารับให้ชูใจไปอยู่ด้วยกัน แต่ชูใจเลือกที่จะอยู่กับย่า ซึ่งเลี้ยงตนมาตลอดตั้งเด็ก "วีระ" จัดเป็นเด็กที่ค่อนข้างอาภัพ พ่อของเขาเป็นทหารและตายในสนามรบตั้งแต่ วีระยังอยู่ในท้อง ส่วนแม่ของเขาก็ตรอมใจตายตามพ่อเขาไปหลังจากที่คลอดวีระได้ 15 วัน ชีวิตทั้งหมดของวีระจึงอยู่กับลุงตั้งแต่เกิด

เป็นไงบ้างครับ ชวนคิดถึงวัยเด็กกันได้บ้างไหมครับ สำหรับท่านที่มีอายุในช่วงสามสิบปลายๆขึ้นไป มันคงจะนานมากไปใช่ไหมครับ วันนี้ขอจบเพียงเท่านี้ครับ สวัสดีครับ