Hofman o sztuce

Wlastiiml Hofman, Nadzieja, 1918

„Chciałbym pisać o malarstwie, lecz obecnie moje wiadomości o sztuce są tak nikłe, że sam w swoich oczach narażałbym się na śmieszność. Kieruję się jedynie intuicją, natchnieniem chwili, gdyż inaczej wiem tylko, że nic nie wiem. Doszedłem teraz, w moim wieku, do przekonania, że sztuka prawdziwa wtedy się dopiero zaczyna, kiedy artysta nie rozmyśla nad techniką taką czy owaką, lecz kiedy farbami czy ołówkiem zaczyna wyrażać swoje uczucia, swoje najtajniejsze «ja». Obraz może być mniej lub więcej doskonały pod względem formy, lecz jeżeli ręką artysty kieruje jakaś bliżej nieznana nam siła, którą my Bogiem nazywamy, wtedy rodzi się dzieło sztuki, i to sztuki nieśmiertelnej. Dlatego prymityw może stać śmiało obok szczytowego artysty i w rezultacie utrzyma się, jeżeli w nim tkwi ta metafizyczna – że się tak wyrażę – siła. Wszelkie programy, rozkazy nic tu nie pomogą. Sztuka bowiem jest ptakiem nieskończonej wolności. Przelatuje jak motyl wolny, którego kiedy się złapie, ginie.”

Wlastimil Hofman, Autobiografia